ХҮРЭЛ ТОГООТ 2014” Техник технологийн салбарын ЭШ бага хурал

 
“ХҮРЭЛТОГООТ 2014” ТЕХНИК ТЕХНОЛОГИЙН САЛБАРЫН ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ БАГА ХУРАЛ
Зохион байгуулагчид: Боловсрол Шинжлэх Ухааны Яам, Шинжлэх Ухаан Технологийн Их Сургууль, Монголын Залуу Эрдэмтдийн холбоо, Технологи, инновацийн залуу судлаачдын нийгэмлэг
Хамтран зохион байгуулагч: ШУТС, ШУА, Чагдаржав сан
БСШУЯ, ШУА, ШУТС, ШУТИС, МЗЭХ(ТИЗСН) хамтран Монголын залуу эрдэмтэн судлаачдын дунд “Хүрэлтогоот” эрдэм шинжилгээний бага хурлыг жил бүр зохион явуулдаг.
Тус эрдэм шинжилгээний хурал нь залуу эрдэмтэн судлаачдын бүтээлийг олон нийтэд таниулах, дэвшилтэт техник, технологийн судалгаа шинжилгээний үр дүнг үйлдвэрлэл, бизнесийн үйл ажиллагаанд нэвтрүүлэх боломжийг буй болгох, салбар хоорондын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чиглэгддэг.
Хүрэл тогоотын хурлаас шалгарсан шилдэг бүтээлүүд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит шагнал, БШУ–ны сайдын нэрэмжит залуу судлаачийн грант, ШУА–ийн залуу судлаачийн тэтгэлэг зэрэг нэр хүндтэй шагналуудыг жил бүр хүртэж байсныг уламжилахад таатай байна.
Эрдэм шинжилгээний хурлаас шалгарсан шилдэг бүтээлийг Технологи, Инновацийн Залуу Судлаачдын Нийгэмлэгээс Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит шагнал, БШУ–ны сайдын нэрэмжит залуу судлаачийн грант, ШУА –ийн залуу судлаачийн тэтгэлэгт шагналд тус тус нэр дэвшүүлнэ.
ХУРЛЫН ЗОРИЛГО:
Техник, технологийн салбарын өндөр технологи, инновацийн бүтээлч тогтолцоог бий болгох, улмаар олон улсын зах зээлд өрсөлдөхүйц бүтээгдэхүүн гаргах зорилгоор төр, хувийн хэвшил, их дээд сургууль, эрдэм шинжилгээний байгууллагуудын хамтын ажиллагаанд тулгуурлан эрдэмтэд, багш судлаачид, инженер, менежерүүдийн онолын болон хавсрага судалгааны бүтээлүүдийг нэгтгэх, судалгааны чанар, үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх, судалгаа-инновацийн үр дүнг нийгэм, эдийн засгийн салбарт өргөнөөр нэвтрүүлэх боломжийн талаар хэлэлцэх, дүгнэлт, санал зөвлөмжийг гаргахад оршино.
 ХҮРЭЛТОГООТ-2014” хурлын үндсэн чиглэлүүд:
  • Технологи, суурь судалгааны салбарын хуралдаан
  • Инноваци, хэрэглээний шинжлэх ухааны салбарынхуралдаан
Шагналын сан:
Тэргүүн байр 2 судлаач, тус бүр БШУ-ны сайдын нэрэмжит Грант 4 сая төгрөг
Дэд байр 2 судлаач, тус бүр өргөмжлөл, мөнгөн шагнал
Тусгай байр 1 судлаач, өргөмжлөл, Чагдаржав сангийн нэрэмжит шагнал
Хурал хийх хугацаа, байр: Энэ удаагийн техник, технологийн салбарын залуу судлаачдын ээлжит хурлыг 2014 оны 10-р сарын 25-ний өдөр ШУТИС-ийн Төв номын сангийн 604 тоотод зохион байгуулна.
Хурлын хураамж: Нэг бүтээл 30000 (гучин мянган) төгрөгийн хураамжийг ТИЗСН-ийн Хас банк дахь 500001099 тоот дансанд тушаана.
Хамрах хүрээ: Их, дээд сургууль, судалгааны байгууллага, хүрээлэнд ажиллаж, суралцаж буй 35 хүртэл насны залуу эрдэмтэн, судлаачид
Хуралд ирүүлэх бүтээл нь:
1. Байгууллага эсвэл эрдмийн зөвлөлийн тодорхойлолт, бүтээлийн жагсаалт, товч намтар, бүртгэлийн анкет
2. Илтгэл /.docx, .pdfфайл болон хэвлэмэл хэлбэрээр/
 Бүтээлд тавигдах шаардлага:
  • Илтгэл нь:
-судалгааны зорилго,
-шинжлэх ухаан, инновацийн шинэлэг тал,
-гарсан үр дүн,
-дүгнэлт,
-зөвлөмж,
-ашигласан хэвлэл зэргийг багтаасан байна.
  • Шинжлэх ухаан технологи, инновацийн тэргүүлэх чиглэлтэй уялдсан байна.
  • Улс орны эдийн засаг, нийгмийн хэрэгцээ, шаардлагад нийцсэн байна.
  • Бүрэн хэмжээний өгүүлэл: 4 нүүр (A4), Постер илтгэл: 2-4 нүүр (A4)
  • Бүтээлийг Монгол, Англи, Орос хэл дээр ирүүлж болно.
3. Эрдэм шинжилгээний бага хуралд ирүүлсэн илтгэлүүдийг суурь ба хэрэглээний гэсэн 2 чиглэлээр шалгаруулна. Иймээс илтгэл ирүүлж байгаа судлаачид өөрийн илтгэлийг аль хэсэгт хэлэлцүүлэх саналаа өгнө.
4. Хуралд ирүүлсэн бүтээлүүдээр эмхэтгэл гаргаж, чиглэл тус бүрээс 7-8 илтгэлийг шалгаруулж тус бага хурлаар хэлэлцүүлнэ.
Илтгэл хүлээн авах хугацаа, хаяг:
Бүртгэл, бүтээлийн хураангуйг англи, монгол хэлээр хүлээн авах:2014 оны 9-р сарын 29
Бүрэн хэмжээний бүтээлийг хүлээн авах: 2014 оны 10-р сарын 10
Хэвлэхэд бэлэн тэнцсэн бүтээл:2014 оны 10-р сарын 13
Бүтээл ирүүлэх хаяг:
Цахим шуудан: khureltogoot.tech.inno@gmail.com
Утас: +(976) 99228060, +(976) 99038284, +(976) 99165511,+(976) 70108188
Илтгэл/өгүүлэл бичих заавар ТАТАХ
Бүртгэлийн анкет ТАТАХ

Multivariable PID Controller Design for a Benchmark Boiler

Damiran Ulemj, Caifen Fu, Wen Tan*
School of Control & Computer Engineering, North China Electric Power University, Beijing 102206
E-mail: wtan@ncepu.edu.cn

Abstract: A drum boiler is a multivariable nonlinear system with strong interactions and input constraints. In
this paper, a robust control method with feed-forward compensation is applied to design a multivariable PID controller for a benchmark boiler control problem, where the boiler model is proposed in an IFAC Conference and can be used as a benchmark for various control methods. H∞ loop-shaping approach is used to design an optimal controller, and a multivariable PID controller is obtained as a result of approximating the high-order controller. Due to the input constraints, a conditioning anti-windup strategy has been incorporated in the controller implementation. Experiment simulations show that the proposed design achieves better performance indexes than the reference controls.

Key Words: Multivariable control, H∞ loop-shaping, PID, Boiler

Д.Үлэмж : Хятадын эрчим хүчний үүсвэрийн 81 хувийг хатуу түлш эзэлдэг

Тойм 2013.11.26

ШУТИС-ийн харъяа Эрчим хүчний инженерийн сургуулийн багш, Хойд Хятадын эрчим хүчний их сургуулийн докторант Д.Үлэмжтэй ярилцлаа.

ШУТИС-ийн Эрчим хүчний инженерийн сургуульд багшилж байсан хүний хувьд Хятад болон манай орны эрчим хүчний салбарын мэргэжилтэнүүдээ бэлтгэж буй гол  ялгаа юунд байна. Бид ямар түвшинд явж байна вэ?
Манай сургалт дэлхийн олон орны сургуулиудтай өрсөлдөх хэмжээний онолын мэдлэг өгч чаддаг боловч лабораторийн бааз дутмаг, анги танхимийн хүрэлцээ муу, эдийн засгийн бэрхшээлтэй асуудал байнга тулгардаг тул төгсөгчид ажлын байрандаа очоод “дахин суралцах дадлагажих” шаардлагатай болдог. Хятадын хувьд лабораторийн хүрэлцээ хангалттай болохоор толгойн дотор хий “эргэлдээд” байгаа онолыг практикт туршилтаар баталж дадлага туршлага суулгах нь тухайн салбарын мэргэжилтэнг ажлын байранд гараад цаг алдалгүй ажилдаа орох давуу талтай. Манай Монголын Эрчим хүчний сургуулийн бакалаврийн зэргийн сургалтанд үздэг зарим хичээлийг магистр, докторын сургалтандаа судлаж байгаа нь бид докторын зиндааны хичээлийг анги танхим, лаборатор бааз дутмаг улмаас бакалаврийн түвшиний сургалтандаа хичээллүүлдэг. Цаашид бид зөвхөн Орос “школ” гэлтгүй барууны орны заах арга зүйг нутагшуулан эрлийзжүүлж практик мэдлэг, чадварыг суралцаж байгаа оюутнуудад түлхүү эзэмшүүлэх хэрэгтэй.
Дэлхийн хамгийн олон хүн амтай улс эрчим хүчний хэрэглээгээ хэрхэн хангаж байдаг нь сонирхолтой асуудал юм. Энэ салбарын хөгжил нь дэлхийн түвшнээр аль хавьд яваа бол?
1979 оноос эхэлсэн эдийн засгийн өөрчлөлтийн нөлөөгөөр эдүгээ Хятад улс нь дэлхийн 2 дахь том эдийн засгийн чадавхтай орон болон хөгжиж байгаа. Энэхүү өөрчлөлтийн суурь нь мэдээж дэд бүтцийн салбар. Эдийн засгаа өөд нь татах мянга мянган санал санаа дэвшүүлсэн ч эхлээд дэд бүтцийн салбараа дор хаяж 10, 20 жилийн ирээдүйг төлөвлөж хөгжүүлэх учиртай. Энэ талаар жишээ татвал, дөнгөж саяхан эдийн засгийн хүчин чадлаараа АНУ-ын дараа бичигдэж эхэлсэн боловч эрчим хүчний системийн үйлдвэрлэл, хэрэглээгээрээ 1990-д он гэхэд дэлхийн хоёр дахь том үйлдвэрлэгч, хэрэглэгч болсон. Хятад улсын эрчим хүчний систем нь 2010-ны байдлаар 987 сая киловаттын (U.S. Energy Information Administion )  суурилагдсан хүчин чадалтай байсан байна. Энэ үзүүлэлт өнөөдрийн байдлаар мэдээж өсөлттэй байгаа. Хятадын эрчим хүчний салбарын цахилгаан станцуудын эрчим хүчний үүсвэрийн 81% нь хатуу түлш, 16% нь ус, мөн атом, нарны эх үүсвэр, шингэн болон хийн түлш тус бүр нэг хувийг эзэлж байна.
Хятадын цахилгаан эрчим хүчний салбарын хөгжилийн цаашдын хандлагыг хэлбэл ?
Дэлхийн эрчим хүчний салбарын 2 дахь том үйлдвэрлэгч, хэрэглэгч Хятад улс мөнөөс мөн боловч тэдэнд хийх олон ажлууд шат дараатай явагдсаар байна. Одоогоор манай дэлхийн нийт эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн дунджаар авч үзвэл нэг хүн жилд 2,5 киловатт цаг эрчим хүч хэрэглэх тооцоолол байдаг бол Хятад улсад нэг хүн жил 1,2 киловатт цаг, АНУ-д нэг хүн жилд 13,1 киловатт цаг эрчим хүч хэрэглэж байгаа. Үүнээс харахад Хятад улсын эрчим хүчний хэрэглээ, үйлдвэрлэл цаашдын хандлага байнга өсөн нэмэгдэж байх дүр зураг харагдаж байна. Одоогоор нийт үйлдвэрлэлийн 12% орчим хувийг оршин суугчид, хүн ам хэрэглэж байгаа бол 70% гаран хувийг үйлдвэрлэлд ашиглаж байна. Аж үйлдвэрлэл, нийгмийн хөгжлийг зүүн өмнөд зүгээс баруун зүгт чиглүүлэх бодлогын хүрээнд эрчим хүчний салбар орхигдоогүй нь ойлгомжтой.
Цахилгааны үнийг нь тогтоодог уу?
Эрчим хүч, цахилгааны үнийг төрөөс хатуу хяналттай тогтоохоосоо илүү инфляци болон тухайн газар нутаг, бүс, улирлын онцлог, иргэдийн амжиргааны түвшинд нь тохируулж үнэ тогтоох нь чухал юм шиг санагдсан. Бага болон өндөр хэрэглээтэй айл өрхүүдийг ангилахаас гадна тухайн оршин суугаа газар орон нутгын онцлогт нь тохируулах, ургац хураалтын үе, аж үйлдвэрлэлийн бүс гэх мэт олон үнийн тариф мөрдөгдөж байна. Манай улсын уул уурхайн компаниуд алт, зэс гэх мэт уул уурхайн бүтээгдэхүүнээ дэлхийн жишигт нийцсэн үнээр арилждаг тул үүндээ нийцсэн үнээр эрчим хүчний төлбөр тооцоогоо хийж байх нь зүйд нийцүүштэй.
Цахилгааны үнээ чөлөөлөх ямар алхмууд хийгдэж байна?
Хятад улс нь манайх шиг төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засагтай байсан саяхан. 1979 зах зээлийн эдийн засагт шилжихийн хажуугаар эрчим хүчний системийн шинэчлэлээ орхигдуулаагүй. Эрчим хүчний бүтээгдэхүүний үнийг чөлөөлөх ойлголт нь угтаа тухайн салбарыг шинэчлэх ойлголт юм. Мэдээж цар хүрээ ихтэй эрчим хүчний салбар нь стратегийн чухал салбар учир шинэчлэлийг “нэг амьсгаагаар” хийчихгүй нь тодорхой. Тухайн салбарт хувийн хэвшлийнхэний хөрөнгө оруулалтыг аажим нэмэгдүүлэх замаар төр өөрийн ачаанаасаа “хөнгөлөх” нь хамгийн зөв алхам гэж харах ёстой. 1985 оноос аажим өөрчлөлт шинэчлэлийг шат дараатай хийж байгаа. Тухайн шинэчлэлүүдийн хүрээнд явагдсан нэг арга хэмжээ гэвэл одоогийн байдлаар хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалт эрчим хүчний салбарт 17% болж өссөн үзүүлэлт юм. 
ЭХ СУРВАЛЖ "Үндэстний Тойм" сэтгүүл №47(198) 

Multivariable Decoupling Control for a Benchmark Boiler

Damiran Ulemj, Caifen Fu, Wen Tan*

School of Control & Computer Engineering, North China Electric Power University, Beijing 102206
E-mail: wtan@ncepu.edu.cn

Abstract: The boiling process is a multivariable nonlinear system with strong interactions and input constraints. In this paper, a multivariable PID control with feed-forward compensation is designed for a benchmark boiler control problem, where the boiler model is proposed in an IFAC Conference and can be used as a benchmark for various control methods. The proposed PID controller is obtained as a result of approximating an ideal decoupler including the integral action. Due to the input constraints, a conditioning anti-windup strategy has been incorporated in the controller implementation. Experiment simulations show that the proposed design achieves better performance than the previous method.

Key Words: Multivariable control, Decoupling, PID, Boiler

Facebook компаний дараагийн "бай" Titan Aerospace болж магадгүй

Олон нийтийн сүлжээний хүчирхэг компаниудын гол зорилго нь сүлжээндээ аль болохоор олон хүн элсүүлэх явдал билээ. Тэгвэл энэ зорилгоо ахиулахын тулд Facebook ашиглаж чадахгүй байгаа олон хүнд нарны эрчим хүчээр ажилладаг нисгэгчгүй онгоц тус болно гэж компаний удирдлагууд үзэж байна. Сүүлд Whatsapp-ийг худалдаж авсан тус компани одоо Titan Aerospace компанийг сонирхож эхлээд байна. Уг компаний судалгааны ажил болох "Atmosats" буюу агаар мандал дахь хиймэл дагуулын төслийг Facebook ихээхэн сонирхож байгаа аж. Таван жилийн турш газардах шаардлагагүйгээр агаар мандалд нарны эрчим хүч ашиглан ажиллаж чадах уг нисгэгчгүй онгоцоор интернетийн сүлжээ үүсгэх сонирхолтой байгаа аж. Үүнтэй ижил төрлийн Loon төслийг Google компани аль хэдийнээ эхлүүлээд байгаа билээ. 

Далайн давалгааны энергийг ашиглаж эрчим хүч гарган авч болох юм

Байгаль орчинд ээлтэй нүүртөрөгч ялгаруулдаггүй өөр нэгэн төрлин энергийн эх үүсгүүр байж болох талаар Калифорний их сургуулийн судлаачид судалж байгаа аж. Судлаачид далайн эргийн давалгааг ашиглан "гидравлик хивс" ашиглан эрчим хүч гарган авах боломжийн талаар судалж байна. Нар жаргасан, салхигүй болсон ч далайн давалгаа тогмтол энергийн эх үүсвэр тул тэрхүү энергийг ашиглаж болох юм гэж тэд үзсэн байна. Туслах профессор Реза Алам энэхүү давалгаанаас энерги гарган авах "гидравлик хивс"-ны туршилт судалгааг ахлан удирдаж байгаа аж. Далайн ёроолд давалгаатай хамт хөдөлгөөнд орж байхаар хивс байрлуулах бөгөөд уг хивс нь давалгааны энергийг шууд өөртөө шингээн өөрт бэхлэгдсэн шахуургуудыг ажиллуулдаг аж. Уг төслийн танилцуулгыг доорх дүрс бичлэгнээс үзнэ үү.